Mosiądze specjalne (nazywane też mosiądzami wysokowytrzymałymi lub wieloskładnikowymi) to stopy miedzi z cynkiem, do których dodaje się mangan, aluminium, krzem, żelazo lub nikiel. Tam, gdzie zwykły mosiądz ołowiowy nie wytrzymuje obciążeń i ścierania, mosiądze specjalne oferują parametry zbliżone do brązów – często w niższej cenie. Najpopularniejszym przedstawicielem tej grupy jest CuZn37Mn3Al2PbSi (CW713R).
Gatunki mosiądzów specjalnych w ofercie Adamet-Niemet
| Gatunek (EN) | Numer | Charakterystyka |
|---|---|---|
| CuZn37Mn3Al2PbSi | CW713R | wysoka wytrzymałość i odporność na ścieranie, łożyska i synchronizatory |
| CuZn35Ni3Mn2AlPb | CW710R | wysoka wytrzymałość, dobra odporność na korozję, części maszyn |
| CuZn40Mn2Fe1 | CW723R | dobra wytrzymałość i odporność na korozję w wodzie morskiej, armatura |
| CuZn31Si1 | CW708R | bardzo dobre właściwości ślizgowe, zamiennik brązu na tuleje |
| CuZn25Al5Mn4Fe3 | — | najwyższa wytrzymałość i twardość, ciężko obciążone łożyska i nakrętki |
Wpływ dodatków stopowych na parametry mechaniczne
- Mangan i krzem – tworzą twarde krzemki manganu, które znacząco podnoszą odporność na ścieranie i zużycie;
- Aluminium – umacnia osnowę i poprawia odporność na korozję dzięki tworzeniu warstwy tlenku;
- Żelazo – rozdrabnia ziarno, podnosi wytrzymałość i twardość;
- Nikiel – poprawia wytrzymałość, ciągliwość i odporność korozyjną;
- Ołów (niewielki dodatek) – poprawia skrawalność i właściwości ślizgowe przy awaryjnym braku smarowania.
Dla gatunku CW713R typowe są wartości: Rm ≥ 540 MPa, Rp0,2 ≥ 280 MPa, twardość ok. 150 HB, przy gęstości ok. 8,1–8,2 g/cm³. To niemal dwukrotnie więcej niż w przypadku miękkiego mosiądzu dwuskładnikowego. Stop ma przy tym bardzo dobrą odporność na nacisk powierzchniowy i zużycie ścierne.
Zastosowanie mosiądzów specjalnych w przemyśle ciężkim
- Łożyska ślizgowe i panewki – dla dużych obciążeń i umiarkowanych prędkości;
- Pierścienie synchronizatorów w skrzyniach biegów (klasyczne zastosowanie CW713R);
- Prowadnice, listwy ślizgowe i płyty ślizgowe w maszynach i prasach;
- Nakrętki pociągowe i elementy przekładni śrubowych;
- Korpusy i trzpienie zaworów o wysokiej wytrzymałości, elementy armatury przemysłowej i okrętowej;
- Koła zębate i ślimacznice o umiarkowanym obciążeniu.
Obróbka mosiądzów wysokostopowych
Mosiądze specjalne mają dobrą skrawalność (choć niższą niż CW614N) – wymagają ostrych narzędzi i odpowiednio dobranych parametrów, bo twarde krzemki manganu przyspieszają zużycie ostrzy. Dobrze nadają się do kucia matrycowego na gorąco, dzięki czemu wiele elementów (np. pierścienie synchronizatorów) wykonuje się z odkuwek. Obróbka plastyczna na zimno jest ograniczona.
Zamów pręty i rury z mosiądzu specjalnego
W naszym magazynie utrzymujemy pręty okrągłe z mosiądzów specjalnych (od Ø 6 mm do dużych średnic) oraz rury ze stopów CuZn37Mn3Al2PbSi i CuZn34Mn3Al2Fe1, gotowe do docięcia na żądany wymiar. Mamy także kątowniki z mosiądzu CuZn40Pb2Al oraz ceowniki z mosiądzu CuZn43Pb2Al – to mosiądze ołowiowe z niewielkim dodatkiem aluminium, przeznaczone na profile (nie są to mosiądze wysokowytrzymałe). Skontaktuj się z Adamet-Niemet, aby dobrać materiał do silnie obciążonych węzłów tarcia – pomożemy porównać mosiądz specjalny z brązem pod kątem parametrów i kosztów.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Czy mosiądz specjalny może zastąpić brąz?
W wielu zastosowaniach – tak. Mosiądze specjalne (np. CW713R, CW708R) mają wysoką wytrzymałość i dobre właściwości ślizgowe, a często są tańsze od brązów. Przy pracy w wodzie morskiej lub przy bardzo dużych naciskach lepszym wyborem bywają brązy aluminiowe lub cynowe.
Do czego stosuje się CW713R?
Przede wszystkim do pierścieni synchronizatorów, łożysk ślizgowych, tulei, prowadnic i elementów pracujących pod dużym obciążeniem przy umiarkowanych prędkościach.
Czy mosiądz specjalny jest magnetyczny?
Nie. Mosiądze, także wieloskładnikowe, są praktycznie niemagnetyczne – niewielki wpływ może mieć jedynie dodatek żelaza.
