Aluminium 1050A (EN AW-1050A, Al99,5) to technicznie czyste aluminium zawierające co najmniej 99,5% Al. Należy do serii 1xxx – stopów nieutwardzalnych cieplnie, których właściwości zmienia się wyłącznie przez zgniot (walcowanie na zimno) i wyżarzanie. W zamian za umiarkowaną wytrzymałość oferuje coś, czego nie zapewni żaden stop konstrukcyjny: znakomitą plastyczność, bardzo dobrą odporność na korozję oraz wysoką przewodność cieplną i elektryczną. Dlatego blacha 1050A jest jednym z najczęściej kupowanych gatunków aluminium w blacharstwie, przemyśle spożywczym i chemicznym.
Oznaczenia aluminium 1050A według różnych norm
W dokumentacji technicznej i na rysunkach ten sam materiał może występować pod różnymi nazwami. Warto znać odpowiedniki, żeby bez problemu zamówić właściwy gatunek:
| Norma | Oznaczenie |
|---|---|
| EN 573-3 (numeryczne) | EN AW-1050A |
| EN 573-3 (chemiczne) | EN AW-Al99,5 |
| PN (dawna polska) | A1 |
| DIN 1712 / DIN 17007 | Al99,5 / 3.0255 |
| CSN | 424005 |
Właściwości fizyczne i mechaniczne 1050A
Wysoka czystość przekłada się na parametry fizyczne zbliżone do czystego aluminium. Gęstość wynosi ok. 2,70 g/cm³, czyli około jednej trzeciej gęstości stali. Przewodność elektryczna sięga ok. 34–36 MS/m (ok. 59–62% IACS), a przewodność cieplna ok. 220–230 W/(m·K), co czyni 1050A doskonałym materiałem na radiatory, wymienniki ciepła i elementy przewodzące prąd.
Wytrzymałość zależy od stanu umocnienia. W stanie wyżarzonym (O) materiał jest bardzo miękki i ciągliwy, w stanach półtwardych (H14, H24) zyskuje sztywność potrzebną np. przy okładzinach i obudowach. Orientacyjne wartości dla blach:
| Parametr | Stan O (miękki) | Stan H14 / H24 (półtwardy) |
|---|---|---|
| Wytrzymałość na rozciąganie Rm | 65–95 MPa | 105–145 MPa |
| Granica plastyczności Rp0,2 | ≥ 20 MPa | ≥ 75–85 MPa |
| Wydłużenie A50 | ≥ 20–30% | ≥ 2–8% (zależnie od grubości) |
| Twardość (orientacyjnie) | ok. 20 HB | ok. 30–35 HB |
W magazynie Adamet-Niemet blachy 1050A dostępne są w stanach miękkim (O), półtwardym (H24) i twardym (H19), a taśmy – w stanach O i H24, dzięki czemu można dobrać materiał zarówno do głębokiego tłoczenia, jak i do elementów wymagających większej sztywności.
Odporność na korozję
Na powierzchni aluminium samoistnie tworzy się szczelna warstwa tlenku Al₂O₃, która chroni metal przed dalszym utlenianiem. W przypadku 1050A, ze względu na minimalną ilość dodatków stopowych, warstwa ta jest wyjątkowo jednorodna – materiał bardzo dobrze znosi warunki atmosferyczne, kontakt z wodą, wieloma kwasami organicznymi i produktami spożywczymi. Ochronę można dodatkowo wzmocnić anodowaniem, które na tym gatunku daje równą, estetyczną powłokę.
Zastosowanie aluminium 1050A w przemyśle i architekturze
- Przemysł spożywczy i chemiczny – zbiorniki, wanny, osłony, elementy aparatury, opakowania i folie;
- Wymienniki ciepła i radiatory – lamele, płyty chłodzące, ekrany cieplne;
- Elektrotechnika – ekrany, osłony kabli, elementy przewodzące (dla szyn prądowych stosuje się też odmianę 1350 / E-Al99,5);
- Blacharstwo budowlane – obróbki, parapety, okapy, elewacje i sufity podwieszane;
- Reklama i oświetlenie – odbłyśniki, tablice, litery przestrzenne, kasetony;
- Izolacje – płaszcze ochronne izolacji rurociągów i kanałów.
Podatność na obróbkę: tłoczenie, gięcie i spawanie
1050A to wzorcowy materiał do obróbki plastycznej na zimno. W stanie O daje się głęboko tłoczyć, wyoblać, zwijać i giąć z małymi promieniami bez ryzyka pęknięć. Podczas odkształcania materiał umacnia się, dlatego przy wieloetapowym tłoczeniu stosuje się międzyoperacyjne wyżarzanie.
Spawalność jest bardzo dobra – gatunek można łączyć metodami TIG i MIG (najczęściej spoiwem Al99,5 lub AlSi5 / 4043A), a także zgrzewać i lutować. Słabszą stroną jest obróbka skrawaniem: miękki materiał „maże się” i tworzy długi, ciągliwy wiór, dlatego do frezowania detali lepiej wybrać stopy serii 2xxx, 6xxx lub 7xxx.
Blachy i taśmy aluminiowe 1050A w Adamet-Niemet
W naszym asortymencie znajdziesz szeroki wybór blach gładkich, taśm, płaskowników, prętów okrągłych i rur z aluminium 1050A (a także z jeszcze czystszych gatunków 1070A i 1080A). Nie musisz kupować pełnych arkuszy – w Centrum Serwisowym przygotujemy materiał gotowy do produkcji:
- cięcie z kręgu na arkusze o grubości 0,5–4 mm, szerokości do 2000 mm i długości do 8000 mm,
- cięcie wzdłużne taśm o szerokości od 5 do 2000 mm i grubości 0,2–4 mm,
- cięcie blach na formatki, krążki i pierścienie,
- cięcie strumieniem wody (WaterJet) dowolnych kształtów wg rysunku – płyty do 2000 × 4000 mm,
- gięcie na prasie krawędziowej CNC o długości do 3050 mm.
Skontaktuj się z naszym działem handlowym i prześlij wymiary – przygotujemy wycenę materiału wraz z usługą cięcia.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Czym różni się aluminium 1050A od 1050?
Oba gatunki zawierają min. 99,5% Al. Wariant 1050A (z literą A) ma nieco inaczej określone limity zanieczyszczeń (m.in. Fe, Si, Ti) i jest standardem w normach europejskich. W praktyce handlowej w Polsce i Europie obrót dotyczy niemal wyłącznie 1050A.
Czy aluminium 1050A nadaje się do kontaktu z żywnością?
Tak, technicznie czyste aluminium jest powszechnie stosowane w przemyśle spożywczym i do produkcji opakowań. Przy konkretnych zastosowaniach należy jednak sprawdzić wymagania norm materiałowych i deklarację zgodności dla danej partii.
Jaką twardość ma blacha 1050A?
Zależy od stanu: w stanie wyżarzonym (O) to ok. 20 HB, w stanie półtwardym H14/H24 ok. 30–35 HB, a w stanie twardym H18/H19 nieco więcej. To jeden z najbardziej miękkich gatunków aluminium.
